L0 — Францискъ Скорина, «Предъсловие въ ѱалтирь» (Прага, 6 августа 1517)


¶1

V. 325Предъсловие въ ѱалтирь

¶2

Всѧко писание бг҃мъ водъхненое полѣзно ест коꙋчению икообличению исправлѣнию иконаказанию правды; дасовѣршенъ будеть Человѣкъ бж҃ий Инавсѧко дѣло добро оуготованъ.ꙗко ст҃ый ап҃лъ Павелъ пишеть Исегоради ст҃ые писма ꙋставлѣна сꙋть кнашемꙋ навчению исправлѣнию духовномꙋ ителесномꙋ различными обычай.Едины закономъ, ветхымъ иновымъ другые ст҃ыми пр҃рки даны сꙋть намъ.Иные деꙗниемъ ст҃ыхъ отець, Анекые притъчами премꙋдрых ꙋчителей; некоторые теже песнѧми Иѱалмы ѿцр҃ѧ дв҃да иѿиныхъ божий певцевъ сложеными, ꙗко ест Псальтырь.

¶3

Тыеже вси первоменовеные писма, Кажьное снихъ токмо единꙋ речь всобѣ замыкаеть.Ꙗко Законъ живота вечного людей достꙋпити ꙋчить, Пр҃рци приидущее доброе добрымъ Азлое злым’ проповѣдують, Деꙗниѧже иживоты светыхъ отець, жити насъ насвете в’ богазни божией ивтерпений навчають, Прит’чи пак’ иприповѣсти премꙋдрыхъ Ꙋчителевъ добрых обычаевъ младыхъ истарыхъV. 326 настав’лѧють.ѱал’тырь же сама едина вси тые речи всобѣ замыкаеть, ивсехъ тыхъ ꙋчить и все проповедꙋеть.Сꙋть бо вней ѱалмы ꙗкобы сокровище всихъ драгыхъ скарбовъ Всѧкий немощи духовный ителесный оуз’дравлѧють, Дꙋшу исмыслы освѣщають, Гневъ и ꙗрость оусмирѧють миръ ипокой чинѧть, смꙋтокъ и печаль ѿгонѧют, чюв’ствие вмолитвахъ дають Людей вприꙗзнь зводѧть ласкꙋ имл҃ть ꙋкреплѧють.Бесы изгонѧють, Ан’гелы напомощь призывають.ѱаломъ ест Щитъ противъ бесовскымъ нощънымъ мечтаниемъ Истрахомъ, Покой ден’нымъ сꙋетамъ ироботамъ.Защититель младыхъ ирадость старымъ потеха ипеснѧ, Женам’ набожьнаѧ молитва ипокраса Детемъ малымъ початокъ всѧкое доброе наꙋкы дорослымъ помножение внаꙋце мужемъ моцное ꙋтверьжение.ѱаломъ ест всеѧ цѣрькви единый гласъ свѧта ꙋкрашаеть ѱаломъ всѧкую противность еже ест бога ради ꙋсмирѧеть.ѱаломъ жестокое ср҃це макчить, Ислезы снего ꙗкобы соисточника изводить.ѱаломъ ест Ан’гельскаѧ песнь духовный темъѧнъ, вкꙋпе телопѣнием’ Веселить адушꙋ ꙋчить.И ч’то ест чего в’ псалмохъ ненайдешь, Нестли тамъ вѣличества бж҃иѧ ихвалы его, тамъ ест справедливость тамъ ест чистота душевнаѧ Ителеснаѧ, тамъ ест наꙋка всѧкое правды тамъ мꙋдрость иразумъ досконалый там ест милость идруголюб’ство без’льсти, Ивси иншии добрые нравы ꙗкобы соисточника ѿтолѣ походѧть.

¶4

Тамъ ест великаѧ тайна обозѣ в’ троици единомъ, Иовоплощений гд҃а нашего Іс҃ Хр҃та, Иовмучений его невин’номъ, Иовоскресений измер’твыхъ тамъ ест надежа востаниѧ измер’твых’V. 327 ивеч’ного живота богазнь страшного сꙋду ивечьного ог’нѧ.Тамъ ест многыхъ скрытыхъ тайнъ зъꙗвление.Вси тый речи ꙗкобы ꙋвеликомъ сокровищи в’сей малой псалтыри найдешь.

¶5

Ивидечи таковые пожит’кы в’такъ малой книзе, ꙗ фран’цишек’ скорининъ сынъ сполоцька, Влекарскыхъ наꙋкахъ Докторъ Повѣлелъ есми Псал’тырю тиснути рꙋскыми словами асловен’скым ꙗзыкомъ.Напред кочти икпохвалѣ бг҃ꙋ вътроци единомꙋ, Ипрч҃той его матери Марий, Ивсемъ нб҃нымъ чиномъ ист҃ым’ бж҃ьимъ, Апотомъ кпожиткꙋ посполитого доброго, Наболей стое причины ижемѧ мл҃тивый бг҃ъ стого ꙗзыка насвет’ пꙋстил’

¶6

Азовѣтсѧ ѱалтырь гꙋдба едина подобна кгꙋслѧмъ.ꙗко самъ цр҃ь ипр҃ркъ поет’ гл҃ѧ хвалите гд҃а вопсалтыри ивгꙋслѣхъ Исегодлѧ поставилъ ест цр҃ь Дв҃дъ четырех вѣликихъ ереовъ Ихъже избралъ ѿвсех’ людей.Азафа и Емана и Еѳана и Идиѳума, Абы гꙋдли напсалтыри предъ Киотомъ завета гд҃на, Ипсалмы абы припевали повсѧ часы, ꙗко пишеть отомъ в’пер’выхъ книгахъ паралипоменона.Естъже той розделъ Псалтыри ѿгꙋслей, Гꙋслѣ имеють много струнъ, Псалтырьже толико имать десеть стрꙋнъ ꙗко пишеть ото хвалите гд҃а вопсалтыри десѧтострꙋннѣй Абыла сиѧ гꙋдьба оуставлѣна, Духомъ св҃тмъ назнамѧ десѧтерого бж҃ьего приказаньѧ Еже далъ гд҃ь Мойсеови нагоре синай ато кнашему наꙋчению.Абымы Псалтырю поючи чтꙋчи иговорѧчи всегда имели, Десѧтеро бж҃ье приказаниеV. 328 пред’очима.

¶7

Такжебудь ведомо положилъ есми некоторые настороницахъ в’сей псалътыри главы з’розныхъ книгъ, Ато длѧ того абы знакомито было иже в’си иные светые писма згожаютьсѧ съпсалтырею иодно надругое свет’чить, Ато чтꙋчи втых’ книгахъ иже сꙋть главы набоцехъ пописаны знайдете.Также положилъ есми набоцехъ некоторый слова Длѧ людей простыхъ, нерушаючи самое ѱалътыри нивчемъже ꙗко сꙋть онагри игеродеево жилище Ихлѧбие Ииные слова который сꙋть впсалтыри неразумный простымъ людемъ, найдуть е набоцехъ рꙋскимъ ꙗзыкомъ что которое слово знаменꙋеть.Теже розделилъ есми вси псалмы настихи потомꙋ ꙗкосѧ выныхъ ꙗзыцехъ делить:— Атакъ ест конець предъсловиѧ ѱалтыри:

Facsimile · Псалтирь, Прага 1517 (pp. 3–8 of the scan; fol. 2r–4v, inferred)

«Предъсловие въ ѱалтирь», first page, with woodcut initial В
«Предъсловие въ ѱалтирь», first page, with woodcut initial В Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)
Preface, continued
Preface, continued Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)
Preface, continued
Preface, continued Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)
Preface, continued: Skaryna names himself («ꙗ францишек скорининъ сынъ сполоцька…»)
Preface, continued: Skaryna names himself («ꙗ францишек скорининъ сынъ сполоцька…») Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)
Preface, continued: the psalter compared with the gusli; the ten strings
Preface, continued: the psalter compared with the gusli; the ten strings Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)
Preface, end: editorial method; «Атакъ естъ конець предъсловиѧ ѱалтыри»
Preface, end: editorial method; «Атакъ естъ конець предъсловиѧ ѱалтыри» Francysk Skaryna, Psalter, Prague 1517. Scan via Russian State Library / НЭБ (rusneb.ru/catalog/000199_000009_004110492/), Wikimedia Commons File:Псалтирь (1517).pdf · Public domain (Wikimedia Commons: 'Public domain'; work printed 1517)

Text. Francysk Skaryna, preface to the Psalter (Prague, 6 August 1517), as printed in the transcription of
P. V. Vladimirov, Доктор Франциск Скорина: его переводы, печатные издания и язык (St Petersburg, 1888),
appendix pp. 325–328 (public domain). We proofread it word by word against the 1888 page images and spot-checked
about 5 of the 30 lines against the 1517 print. One reading, вътроци, is taken from 1517.
Skaryna’s word division and capitals are kept as Vladimirov prints them. The punctuation is Vladimirov’s.
The ¶1–¶7 breaks and the one-sentence-per-line layout are editorial. Titla are not expanded. Breathing marks
and accents are omitted. A marker such as «V. 326» shows where page 326 of the 1888 book begins. Uncertain
readings are recorded in the series notes.

Facsimile. Psalter, Prague 1517, the Russian State Library copy (НЭБ, rusneb.ru 000199_000009_004110492),
via Wikimedia Commons, File:Псалтирь (1517).pdf. Public domain. The folio numbers are inferred from the page order
and were not read from the print.