Гравюра: армиллярная сфера Иоганна Шёнера, 1533

Fig. 1 · Армиллярная сфера · Иоганн Шёнер, 1533

Журнал ранней печати · Открытый доступ

Исследуя
миры ранней
печати

Исследования текстов, объектов, идей и практик ранней кириллической печати — от Праги и Полоцка до Вильны — с XIV по XVIII век.

Вып. IX · № 1 · 2026 — «Картография знания»

● ○ ○

Библия руска · чтения


Все чтения

Медленное чтение Библии Франциска Скорины, книга за книгой. У каждого выпуска два слоя: L1 — чтение и комментарий, L0 — текст 1517 года в оригинальной орфографии рядом со страницами печати.

Библиотека


Вся библиотека

Пять книг мира, который открыл Скорина: текст в оригинальной орфографии — только по изданиям в общественном достоянии — и факсимиле страниц.

Библия Франциска Скорины

Прага, 1517–1519 · 23 книги, предисловия Скорины, гравюры

Малая подорожная книжица

Вильня, ок. 1522 · карманная книга для ежедневного чтения

Пересопницкое Евангелие

рукопись, 1556–1561 · Евангелие «на мову руськую»

Катехизис Симона Будного

Несвиж, 1562 · учебная книга в вопросах и ответах

Третий Статут Великого княжества Литовского

Вильня, 1588 · свод законов с предисловиями Льва Сапеги

Эссе


Все эссе

Гісторыя зомбі


Паняцце пра мерцвякоў, якія ўстаюць з магіл, сустракаецца ў славянскай фальклорнай традыцыі з часоў Сярэднявечча. У беларускіх паданнях вядомыя «упыры» — нябожчыкі, што, паводле ўяўленняў сялян, начамі пакідалі свае магілы і наведвалі жывых. Гэтыя вераванні былі звязаны з эпідэміямі, няведаннем прычын смерці і страхам перад невядомым.

У карыбскай традыцыі, асабліва на Гаіці, слова «зомбі» набыло сваё сучаснае значэнне дзякуючы практыцы вуду. Згодна з паданнямі, бакор — жрэц вуду — мог з дапамогай атруты прывесці чалавека ў стан, падобны на смерць, а затым «ўваскрэсіць» яго, ператварыўшы ў паслухмянага раба. Гэтыя гісторыі атрымалі сусветную вядомасць дзякуючы кіно і літаратуры XX стагоддзя.

Сёння вобраз зомбі ператварыўся ў адзін з самых распаўсюджаных архетыпаў папулярнай культуры — ад фільмаў Джорджа Рамера да сучасных серыялаў і відэагульняў. Аднак за гэтым вобразам стаіць глыбокая гісторыя чалавечага страху перад смерцю, хваробай і стратай свабоднай волі.